1. Pangunahing istruktura
| Uri ng salita | Pagbuo gamit ang ～とも～とも | Halimbawa ng estruktura | Tala |
|---|---|---|---|
| Pangngalan | N とも N とも + 言えない／決められない／断定できない | 成功とも失敗とも言えない | Karaniwan itong pares na magkasalungat/o pares na pagpipilian. |
| Pandiwa | Vる とも Vない とも + 言わない／返事しない／分からない | 行くとも行かないとも言わなかった | Ipinapahayag na hindi malinaw kung gagawa o hindi. |
| Pang-uri -い | Aい とも Aくない とも + 言えない o Aい とも 反対語Aい とも + 言えない | 高いとも安いとも言えない | Maaaring gamitin ang anyong negatibo o pares na magkasalungat. |
| Pang-uri -な | Aだ とも Aでない とも + 言えない o A とも 反対語A とも + 言えない | 便利とも不便とも言えない | Karaniwang iniiwan ang だ bago とも sa natural na pananalita. |
| Malabo/interpretasyon | A とも B とも + つかない／取れる | 喜びとも怒りともつかない表情 | Binibigyang-diin ang kalabuan; maaaring maintindihan bilang alinman sa dalawa. |
| Pangkalahatang hulma | …は A とも B とも + 言えない／わからない／決まっていない | これは黒とも白とも言えない | Kadalasang sinusundan ito ng pandiwa na nagpapahayag ng paghuhusga o pagtataya. |
2. Pangunahing kahulugan & detalyadong pagsusuri
- Binabanggit ang dalawang posibilidad (A at B) at tinatanggihan ang katiyakan: 'hindi masasabing A o B', 'hindi pa maaaring magpasya kung A o B'.
- Ginagamit upang ilarawan na ang nagsasalita/kapanig 'hindi malinaw kung A o B ang sinasabi': AともBとも言わない.
- Binibigyang-diin ang kalabuan at dalawang posibleng interpretasyon: AともBともつかない／取れる → 'maaaring maintindihan bilang A o B', 'mahirap paghiwalayin'.
- May pormal na tono, mas karaniwan sa pagsulat o maingat na pahayag; iniiwasan ang matinding katiyakan.
- Karaniwang sinasabayan ng mga pandiwa/ekspresyon: 言えない, 言わない, 決められない, 分からない, 断定できない, 判断がつかない, はっきりしない, つかない, 取れる.
- Madalas itong makasama sa pares na magkasalungat: 賛成/反対, 成功/失敗, 良い/悪い, 高い/安い, 有罪/無罪… upang bigyang-diin ang 'hindi pumapabor sa alinman'.
3. Mga halimbawa
- 彼は行くとも行かないとも言わなかった。
Hindi niya sinabi kung aalis o hindi。 - この計画は成功とも失敗とも断定できない。
Hindi matutukoy kung matagumpay o nabigo ang planong ito。 - 景気は良いとも悪いとも言えない状況だ。
Ang kalagayang pang-ekonomiya ay hindi masasabing mabuti o masama。 - この薬の効果は高いとも低いとも言えない。
Hindi masasabing mataas o mababa ang bisa ng gamot。 - 彼の表情は喜びとも怒りともつかない。
Mahirap matukoy kung ang mukha niya ay masaya o galit。 - この文は皮肉とも冗談とも取れる。
Maaaring maintindihan ang pangungusap na ito bilang pangungutya o biro。 - 都会の暮らしは便利とも不便とも言える。
Maaaring sabihing ang buhay sa lungsod ay parehong maginhawa at hindi maginhawa（mahihirap magpasiya）。 - この判定は有罪とも無罪とも言えない。
Hindi pa masasabi kung may sala o walang sala ang hatol na ito。
4. Paraan ng paggamit at mga nuwansa
- Ginagamit kapag hindi pa o hindi maaaring maglabas ng konklusyon, o sadyang iniwasan ang pagtatalaga; angkop sa pagsulat, mga ulat, at komentaryo.
- Ang bahagi pagkatapos nito ay karaniwang mga ekspresyong negatibo/mahirap tiyakin: ～言えない／決められない／断定できない／わからない／はっきりしない.
- Sa pandiwa, ang karaniwang kontra ay: VるともVないとも…; sa pang-uri -い: AいともAくないとも…; sa -な at pangngalan: karaniwang inaalis ang だ bago とも.
- Kung ang pokus ay 'sinasabi/pagbibigay-sagot': ～とも～とも言わない／返事しない → 'hindi sinasabi kung A o B'.
- Ang anyong '～とも～ともつかない／取れる' binibigyang-diin ang kalabuan/ambigwidad sa pahayag, teksto, o saloobin.
- Karaniwang tinatalakay ang eksaktong dalawang pagpipilian lamang; kung higit sa dalawa, isaalang-alang ang ibang pattern tulad ng ～やら～やら.
5. Paghahambing & pagkakaiba & mga katulad na hulma
| Hulma ng gramatika | Kahulugan | Mga pagkakatulad/pagkakaiba | Maikling halimbawa |
|---|---|---|---|
| AともBとも | Hindi masasabing/o hindi malinaw kung A o B; malabo | Binibigyang-diin ang 'hindi pagkakatiyak'; madalas kasunod ng 言えない・言わない・つかない・取れる | 合格とも不合格とも言えない |
| AかBか | Naglilista ng dalawang posibilidad: 'A o B' | Neutral, hindi nagpapahiwatig ng kalabuan; ginagamit sa tanong o pagpipilian | 行くか行かないか決めて |
| どちらとも言えない | Hindi matukoy kung alin | Kahawig ang nilalaman ngunit mas pangkalahatan; hindi nagtatalaga ng partikular na pares | 今はどちらとも言えない |
| ～にせよ／にしろ～にせよ／にしろ | Kahit A man o B… | Ipinapahayag ang 'hindi alintana', na iba sa 'hindi pagtitiyak' ng ～とも～とも | 合格にせよ不合格にせよ連絡する |
| ～であれ～であれ | Kahit A man o B (magkakapareho) | Panghinuha/komprehensibong kondisyon; walang nuansang kalabuan | 子供であれ大人であれ歓迎だ |
| ～やら～やら | Paglilista ng mga halimbawa (hinaluan) | Naglalaman ng higit sa dalawang halimbawa; hindi nangangahulugang 'hindi maaaring magkonklusyon kung A o B'. | 本やらノートやらで鞄が重い |
| ～たり～たり | Paglilista ng magkasalungat na aksyon/kalagayan | Naglalarawan ng pag-uulit o oposisyon; hindi nangangahulugang 'hindi pagtitiyak'. | 晴れたり雨だったりする |
| AともBともつかない／取れる | Hindi matukoy; maaaring maintindihan sa dalawang paraan | Isang maliit na baryante ng ～とも～とも, nakatuon sa 'malabong interpretasyon' | 賛成とも反対とも取れる |
6. Karagdagang tala
- Sa anyo, sa -な at pangngalan, karaniwang inaalis ang だ bago とも: 便利とも不便とも; 成功とも失敗とも.
- Ang dalawang bahagi bago とも ay dapat magkasing-paralelo sa gramatika (parehong uri ng salita/parehong antas ng pagkontra o malinaw na pares na magkasalungat) para maging natural ang pangungusap.
- Sa pagsasalita, karaniwang pinaikli: どっちとも言えない sa halip na ilista nang buo.
- Huwag itong paghaluin sa とも na nangangahulugang 'kahit' (たとえ～とも), at iba rin sa 何とも (hindi... kahit kaunti) o ～ともなく (walang malay/malabong paksa).
- Kadalasang lumilitaw sa mga legal na teksto, mga ulat na pananaliksik, at mga komentaryong pinansyal kung saan kailangan ng maingat na pananalita at pag-iwas sa matinding pagpapatunay.
7. Mga baryante at nakapirming parirala
- AともBとも言えない
- AともBとも言わない／返事しない
- AともBとも決められない／判断できない
- AともBとも断定できない
- AともBともつかない（判然としない）
- AともBとも取れる（解釈できる）
- （名）はAともBともはっきりしない
- どちらとも言えない（anyong pangkalahatan, hindi naglilista ng partikular na pares）
8. Karaniwang mga pagkakamali at bitag para sa JLPT
- Huwag gamitin sa higit sa dalawang pagpipilian: ～とも～とも natural lang para sa eksaktong dalawang posibilidad; kung higit sa dalawa, gumamit ng ～やら～やら o ibang paraan ng paglista.
- Huwag magkamali sa ～にせよ／であれ: ang mga hulma na ito ay nangangahulugang 'kahit A o B' (hindi alintana), hindi 'hindi masasabing A o B'.
- Huwag lagyan ng matibay na panaguri: pagkatapos ng ～とも～とも karaniwan ay negatibo/mahirap tiyakin; iwasang maglagay ng tahasang paghuhusga.
- Maling anyo sa -な: ang pagsulat na 便利だとも不便だとも… hindi ganap na mali ngunit karaniwang inaalis ang だ para mas maging natural: 便利とも不便とも…
- Hindi magkaparalelo sa gramatika: 高いとも安くないとも… ay tunog pilit; dapat gumamit ng magkapantay na pares: 高いとも安いとも… o 高いとも高くないとも…
- Huwag ipagkamali sa AかBか sa tanong: AかBか nagtatanong ng pagpipilian; AともBとも言えない ay komento na hindi maaaring magkonklusyon.
- Bitag sa reading ng JLPT: ang pariralang ～とも～ともつかない/取れる ay nagpapahiwatig ng 'kalabuan'; huwag isalin bilang 'parehong A at B' (at) kundi 'mahihirap sabihin kung A o B / maaaring maintindihan bilang alinman sa dalawa'.