1. Pangunahing Estruktura
Hugis: ~だの~だの(naglilista ng mga halimbawa, kadalasang may tono ng pagsaway/pagreklamo, hindi kumpletong listahan)
| Mga bahagi | Pinagsamang anyo | Maikling halimbawa |
|---|---|---|
| Pangngalan (N) | N + だの | ゲームだの漫画だの |
| Pandiwa (V) – anyo ng karaniwan | V-普通形 + だの | 勉強するだの遊ぶだの |
| Pang-uri -i | Aい + だの | 高いだの安いだの |
| Pang-uri -na | Aな + だ + だの | 不便だだの危険だだの |
| Bilang (opsyonal) | Bilang + だの bilang + だの | 十時だの十一時だの |
| Mga karaniwang kasunod | ~だの~だのと+言う/騒ぐ/文句を言う/して… | …だの…だのと言う |
Paalala: Ulitin nang hindi bababa sa 2 item; pagkatapos ng pariralang ~だの~だの karaniwang may konklusyon/pagbibigay ng hatol.
2. Pangunahing Kahulugan at Detalyadong Pagsusuri
- Kahulugan: Naglilista ng ilang tipikal na halimbawa na parang “naka… naka…”, kadalasang may bahid ng inis, pagsaway o pagreklamo, o negatibong paghusga. Hindi kumpleto: mga halimbawa lang, hindi lahat.
- Tindig ng nagsasalita: Karaniwang nagpapakita ng bahagyang hanggang katamtamang negatibong damdamin (naiinis, naiinip, pagod), o magulong paghusga.
- Gramatika: Ikinakabit sa anyong karaniwan. Sa pangngalan/na-adj kailangan ang “だ”. Sa i-adj/pandiwa, panatilihin ang anyong karaniwan at idagdag ang “だの”.
- Posisyon: Ang pariralang “AだのBだの” ay maaaring pumwesto bago ang particle と para maiugnay sa 言う/騒ぐ… , o bago ang で/して upang tukuyin ang dahilan/paraan.
- Anyong pormalidad: Mas kolokyal; hindi madalas gamitin sa pormal na pagsusulat, kailangang isaalang-alang ang estilo.
- Dami: Karaniwang 2 na item; maaaring 3 o higit pa; ang huling item karaniwang nakakabit din ng “だの”.
3. Mga halimbawa
- 彼は給料が安いだの、上司が厳しいだのと、いつも文句ばかり言っている。
Palagi siyang nagrereklamo: minsan sinasabi niyang mababa ang sahod, minsan sinasabi niyang mahigpit ang boss. - 休みの日は掃除だの洗濯だので、一日があっという間に終わってしまう。
Sa araw ng pahinga, naglilinis dito’t naglalaba doon, at biglang nauubos ang araw. - 子どもはゲームだの漫画だのに夢中だ。
Mahilig ang mga bata sa mga laro at sa mga komiks. - 妹は部屋が狭いだの寒いだのとうるさい。
Laging nagrereklamo ang kapatid na babae: maliit ang kwarto, malamig, at palaging maingay. - 彼は英語を勉強するだの、留学するだのと言って、結局何もしない。
Sinasabi niya na mag-aaral ng English, na mag-aaral sa ibang bansa, pero sa huli wala naman siyang ginagawa. - 出張だの会議だので、今週は予定がぎっしりだ。
Puno ang iskedyul ngayong linggo—trabaho, pagpupulong, at iba pa. - 新製品は高いだの安っぽいだのと、評価が割れている。
Nahahati ang mga opinyon tungkol sa bagong produkto: sinasabing mahal, sinasabing mukhang mura. - 彼女は「忙しい」だの「体調が悪い」だのと言い訳ばかりする。
Palagi siyang may dahilan—'busy' o 'hindi maganda ang kalusugan'. - 夏は暑いだの、冬は寒いだのって、結局一年中文句を言っている。
Palagi silang nagrereklamo tungkol sa panahon: kapag tag-init mainit, kapag taglamig malamig—reklamo lang sila buong taon.
4. Paggamit at tono
- Karaniwang ginagamit kapag nais ipakita ng nagsasalita ang inis, pagsaway o pagkabagot; maaari ring bahagyang neutral, ngunit madalas may bahid ng negatibo.
- Pagkatapos ng listahan karaniwang may: と言う/と騒ぐ/として…/で…/して… upang ilahad ang susunod na aksyon/paghuhusga.
- Hindi nangangahulugang kumpletong listahan; nagsasabi lang ng ilang tipikal na halimbawa, ipinahihiwatig na 'marami pa'.
- Huwag gamitin です/ます bago ang だの. Gamitin ang anyong karaniwan: N/na-adj + だ, i-adj/pandiwa panatilihin ang anyo.
- Maaaring gamitin sa nakaraang panahon/aspekto: 行っただの買っただのと言う(hal.: pumunta na, bumili na…).
- Antas ng pamilyar: Natural sa kolokyal, angkop sa pag-uusap, talaarawan, social media; mag-ingat sa pormal na sulat.
5. Paghahambing at pagkakaiba at mga katulad na pattern
- ~や/~や~など: Neutral na paglilista, mas magalang, walang pagsaway. Halimbawa: 本や雑誌などを読む(magbasa ng mga libro, magasin, atbp.).
- ~とか~とか: Kolokyal, naglilista ng halimbawa, tono neutral hanggang bahagyang; maaaring magbigay-kahulugan na 'naririnig/tila'. Ang ~だの karaniwang mas matindi. Halimbawa: 雨とか風とかで中止になった.
- ~やら~やら: Nagbibigay ng pakiramdam ng kalat o kalituhan, maraming bagay magkahalo (karaniwang negatibo pero malabo). Halimbawa: 仕事やら家事やらで忙しい.
- ~など: 'atbp.' pagkatapos ng isa o ilang item, neutral, madalas sa pagsulat. Ang ~だの nagpapakita ng tono ng nagsasalita.
- ~にしても~にしても/~とか~とかではなく: Mga pattern para sa kontrast/generalization 'kahit A o B…', naiiba ang gamit kumpara sa pag-lista ng ~だの.
- Mas ligtas na alternatibo: Kapag kailangan ng neutral/kaunting emosyon, gamitin ang ~や~など o ~とか imbes na ~だの.
6. Mga karagdagang tala
- Sa gramatika, ang だの ay particle ng paglista na sumusunod sa 'anyo ng karaniwan'; sa N/na-adj, ang 'だ' ay bahagi ng anyong karaniwan kaya lumilitaw bago ang 'の'.
- Tip sa pagbabago ng estilo: AだのBだの → AやBなど (bawas tono ng pagsaway); o AとかBとか (kolokyal at neutral).
- 'Aだの何だの' ay paraan ng pagsabi ng 'naka-A at iba pang kalat', binibigyang-diin na 'marami pang iba na hindi na binanggit'.
- Sa mga sinabing sipi, makikita: 「…」だの「…」だのと言う (isinipi nang literal para ipakita na ang nagsasalita ay nagrereklamo sa iba't ibang paraan).
- Intonasyon: Kapag binabasa, karaniwang humihinto nang bahagya bago/matapos ang bawat item, nagbibigay ng pakiramdam ng sunud-sunod na listahan at nagpapalakas ng tono ng reklamo.
7. Mga baryante at nakapirming parirala
- ~だの~だのと+言う/言って(いる/ばかりだ): … nagsasabing 'A' at 'B' (palagi). Halimbawa: 文句を言うだの謝るだのと言っている.
- ~だの~だのして+V: … na nagsasabing A, nagsasabing B, at pagkatapos ay (ginawa) C. Halimbawa: 食べるだの飲むだのして楽しんだ.
- ~だの~だので+KQ/理由: Dahil sa 'A' at 'B', kaya… Halimbawa: 風邪だの仕事だので行けなかった.
- Aだの何だの: A na may iba't ibang kalat. Halimbawa: 結婚だの何だのと急かされる.
- ~だのって: Kolokyal, katumbas ng ~だのと言って. Halimbawa: 雨だのって、結局中止か.
8. Mga karaniwang pagkakamali at patibong sa JLPT
- Maling istilo: Gumamit ng ~です/~ます bago ang だの. Mali: 高いですだの安いですだの. Tama: 高いだの安いだの.
- Nagbibigay lang ng 1 item. Mali: 物価が高いだの. Tama: 物価が高いだの税金が上がるだの.
- Huwag gamitin sa pormal na neutral na teksto. Kung ayaw ng tono ng reklamo, palitan ng ~や~など o ~とか.
- Huwag isipin na kumpletong listahan na parang 'at'. Ito ay 'halimbawa tulad ng…', may iba pang hindi binanggit.
- Maling bahagi ng pananalita: Nakakalimutang ilagay ang “だ” sa pangngalan/na-adj. Mali: 不便だの危険だの(ok dahil na-adj na + だ? Tandaan: kailangan may だ); para sa na-adj dapat ay 不便だだの危険だだの.
- Patibong sa tono sa JLPT: Ang pangungusap na may ~だの kadalasang sinusundan ng pandiwa tulad ng 言う/騒ぐ/して…, at buong pangungusap may tono ng reklamo. Piliin ang neutral na sagot ay mali.
- Loohikal na pagkakasunod: Ang mga item dapat nasa iisang kategorya. Iwasang paghalo ng sobrang magkakaibang bagay maliban kung ibig ipakita ang kalituhan.
- Bantas: Maglagay ng kuwit sa pagitan ng mahahabang item para madaling basahin: Aだの、Bだのと…