～によれば — menurut…

Dạng	Cấu tạo với ～によれば	Ví dụ cấu trúc	Ghi chú/tiếp vĩ
Nguồn tin	N + によれば	天気てんき予報よほうによれば	“theo … thì …”
Biến thể thông dụng	N + によると	ニュースによると	Phổ biến hơn trong hội thoại
Mệnh đề sau	Câu trần thuật／～そうだ／～という／～らしい／～とのことだ	天気予報てんきよほうによれば、明日あしたは雨あめです。	Đuôi truyền văn thường dùng để nhấn nguồn gián tiếp nhưng không bắt buộc trong mọi câu
Không đi với	Mệnh lệnh/ý chí trực tiếp	× 天気てんき予報よほうによれば、出でかけよう	Không tự nhiên

Dẫn nguồn thông tin gián tiếp: “theo N thì …”.
Độ tin cậy phụ thuộc nguồn; người nói không chịu trách nhiệm hoàn toàn (hàm ý truyền đạt).
“によれば” mang sắc thái điều kiện “nếu căn cứ vào …”; “によると” trung tính, dùng rộng rãi hơn.

天気てんき予報よほうによれば、明日あしたは雪ゆきだそうだ。
Theo dự báo thời tiết, nghe nói mai sẽ có tuyết.
先生せんせいの話はなしによれば、試験しけんは来週らいしゅうとのことだ。
Theo lời thầy, kỳ thi sẽ vào tuần sau.
新聞しんぶんによると、新あたらしい駅えきが来年らいねん開業かいぎょうするらしい。
Theo báo, có vẻ nhà ga mới sẽ khai trương năm sau.
友人ゆうじんによれば、あの店みせは昨日きのう閉店へいてんしたそうだ。
Theo bạn tôi, cửa hàng đó đã đóng cửa hôm qua.
関係かんけい者しゃによると、原因げんいんは調査ちょうさ中ちゅうだという。
Theo người liên quan, nguyên nhân đang được điều tra.
ネットの情報じょうほうによれば、このソフトは無料むりょうとか。
Theo thông tin trên mạng, nghe đâu phần mềm này miễn phí.
統計とうけいによると、喫煙きつえん率りつは年々ねんねん減へっているという。
Theo thống kê, tỷ lệ hút thuốc đang giảm dần qua từng năm.
会社かいしゃの発表はっぴょうによれば、人事じんじ異動いどうは来月らいげつだそうだ。
Theo thông báo của công ty, điều chuyển nhân sự sẽ diễn ra tháng tới.

によれば／によると dẫn nguồn. Vế sau có thể là câu trần thuật trực tiếp hoặc thêm そうだ／らしい／という để nhấn tính truyền đạt; không bắt buộc luôn có một đuôi truyền văn riêng.
“によると” là lựa chọn an toàn trong hội thoại thường ngày; “によれば” mang chút sắc thái điều kiện/giả định.
Không kết hợp tự nhiên với mệnh lệnh, ý chí, nguyện vọng của người nói.
Nguồn tin thường là: ニュース／報告ほうこく書しょ／研究けんきゅう／噂うわさ／友人ゆうじん／統計とうけい／関係かんけい者しゃなど.

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt	Ví dụ ngắn
～によれば	Theo (nguồn tin)	Hơi mang sắc thái điều kiện; trang trọng	専門せんもん家かによれば安全あんぜんだそうだ。
～によると	Theo (nguồn tin)	Phổ biến nhất; trung tính	天気てんき予報よほうによると晴はれるらしい。
～では	Trong/ở (phạm vi)	Chỉ phạm vi lĩnh vực: 当社とうしゃでは…, 調査ちょうさでは…	調査ちょうさでは賛成さんせいが多おおい。
～からすると／から見みれば	Xét từ/nhìn từ	Suy đoán từ căn cứ; không nhất thiết là nguồn tin	服装ふくそうからすると学生がくせいだろう。

Sau “によれば/によると” có thể đặt cả câu dài nhưng cần chứa dấu hiệu truyền đạt lại để tránh hiểu là phát ngôn trực tiếp của người nói.
“とのことだ” trang trọng hơn “そうだ/らしい”, hay dùng trong văn viết, thông báo.
Khi nguồn tin mơ hồ, có thể dùng “～とか” để giảm trách nhiệm phát ngôn.

天気予報てんきよほうによれば、明日あしたは雨あめです là câu tự nhiên. Đuôi そうだ／らしい hữu ích khi muốn thể hiện rõ “nghe nói”, nhưng không phải điều kiện bắt buộc sau によれば.
Dùng với mệnh lệnh/ý chí của người nói (không tự nhiên): × 予報よほうによれば、出でかけよう.
Nhầm với “によって” (nguyên nhân/phương tiện): “によれば/によると” chỉ nguồn tin.
Nhầm với “では”: “調査ちょうさでは” nêu kết quả trong phạm vi khảo sát; “調査ちょうさによると” là theo nguồn tin của khảo sát.