～出す — start doing suddenly

1. Cấu trúc cơ bản

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

• Biểu thị sự khởi phát của hành động/trạng thái một cách đột ngột, thường khó kiểm soát.
• Thường dùng với hiện tượng tự nhiên, cảm xúc, hành vi bộc phát: 雨あめが降ふり出だす, 子こどもが泣なき出だす, 彼かれが歌うたい出だす.
• Mang sắc thái mạnh hơn ～始はじめる (trung tính, không nhất thiết đột ngột).
• Một số động từ với 出だす đã “từ vựng hóa” mang nghĩa riêng: 言いいだすい出す (bật ra ý/đề xuất), 切きり出だす (mở lời), 思おもい出だす (nhớ lại – không theo mẫu V-ます+出だす).

3. Ví dụ minh họa

• 空そらが暗くらくくなったと思おもったら、雨あめが降ふり出だした。
  Tưởng trời mới tối, thì mưa bỗng đổ xuống.
• 子こどもは理由りゆうもなく泣なき出だすことがある。
  Trẻ con đôi khi bỗng khóc òa không lý do.
• 彼かれは突然とつぜん歌うたい出だして、みんなを驚おどろかせた。
  Anh ấy bỗng hát lên, làm mọi người ngạc nhiên.
• 彼女かのじょは昔むかしの話はなしを語かたり出だした。
  Cô ấy bỗng bắt đầu kể chuyện ngày xưa.
• 店みせを出でた途端とたん、風かぜが強つよく吹ふき出だした。
  Vừa ra khỏi cửa hàng, gió bỗng thổi mạnh.

4. Cách dùng & sắc thái

• Dùng khi nhấn sự bất ngờ/đột ngột; người nói thường không dự liệu trước.
• Ít dùng với động từ chỉ hoạt động có kế hoạch dài hơi (勉強べんきょうし出だす nghe như “đột ngột bắt đầu học”).
• Thường đi kèm các phó từ: 突然とつぜん, 急きゅうに, いきなり, とたん(に).
• Chủ thể có thể là vô tri (mưa, gió) hoặc hữu tri (người, động vật).

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

6. Ghi chú mở rộng

• -出だす gắn vào liên dụng hình (ます-bỏ ます) của cả nhóm I/II/III: 笑わらい出だす, し出だす, 来らい(き)出だす ít dùng.
• Nhiều tổ hợp tự nhiên, nhưng tránh gắn với động từ trạng thái/tri nhận như 知しる, 分わかる (×知しり出だす).
• Trong văn nói, -出だす tăng cảm giác kịch tính, tường thuật.

7. Biến thể & cụm cố định

• 泣なき出だす／笑わらい出だす／怒おこり出だす／叫さけび出だす／走はしり出だす
• 降ふり出だす／吹ふき出だす（tự nhiên）
• 言いいだすい出す／切きり出だす（mở lời, nêu vấn đề）

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

• Nhầm với từ ghép nghĩa “lấy ra”: 取とり出だす/持もち出だす không phải “bắt đầu”.
• Dùng với động từ trạng thái: ×知しり出だす／×要いり出だす → không tự nhiên.
• Nhầm sắc thái với ～始はじめる: JLPT hay yêu cầu chọn -出だす khi có phó từ như 急きゅうに/突然とつぜん.
• Hình thái sai: ×泣なく出だす → ○泣なき出だす (liên dụng hình).