1. आधारभूत ढाँचा
| प्रकार | ~つもり सहित ढाँचा | अर्थ | सङ्क्षिप्त उदाहरण |
|---|
| गर्ने इरादा | V-る + つもりだ | गर्ने योजना / V गर्ने | 来年留学するつもりだ。 |
| नगर्ने इरादा | V-ない + つもりだ | V नगर्ने योजना | 今日は飲まないつもりだ。 |
| गरेको ठानेको | V-た + つもりだ | V गरेको ठानेको | もう送ったつもりだ。 |
| संज्ञा | N + の + つもりだ | N जस्तो मान्नु / N भन्ने इरादाले | 冗談のつもりだ。 |
| दृढ नकार | V-る + つもりはない | कुनै इरादा नै छैन | やめるつもりはない。 |
| भूतकाल | ~つもりだった(が/のに) | गर्ने सोच थियो … तर | 行くつもりだったが、行けなかった。 |
2. मुख्य अर्थ र विस्तृत विश्लेषण
- बोल्ने व्यक्तिको वर्तमान वा भूतकालीन इरादा/मनसाय दर्शाउँछ।
- V-たつもり: वाक्य गर्नेले आफूले गरिसकेको वा प्राप्त गरेको सोच्छ/मानेको हुन्छ, तर व्यवहारमा फरक हुन्छ/परिणाम पूरा नहुन सक्छ।
- N のつもり: “N भन्ने इरादा/उद्देश्य”, प्रायः गलतफहमी स्पष्ट पार्दा प्रयोग हुन्छ।
- तेस्रो व्यक्तिलाई बिषय बनाउँदा वर्तमानमा उद्धरण/अनुमान स्रोत समावेश गर्नुहोस्: ~つもりだそうだ/と言っている/らしい/ようだ。
3. उदाहरणहरू
- 週末は家でゆっくり過ごすつもりだ。
सप्ताहन्तमा म घरमै आराम गर्ने इरादा छ। - 今年は無駄遣いをしないつもりです。
यस वर्ष म फजुल खर्च नगर्ने योजना बनाएको छु। - 片付けたつもりだったが、まだ散らかっている。
सफा गरिसकेको ठानेँ तर अझै अव्यवस्थित छ। - 冗談のつもりで言ったが、彼は怒ってしまった。
मैले मजाकको रूपमा भनेँ, तर उनले रिसाउनु भयो। - 彼は来週から本気で勉強するつもりだと言っている。
उहाँ भन्छन् कि अर्को हप्तादेखि गम्भीरतापूर्वक पढ्ने इरादा छ। - 人を傷つけるつもりはない。
म कसैलाई दुखाउने इरादा राख्दिन।
4. प्रयोग र भाव/सूक्ष्म अर्थ
- बोल्ने व्यक्तिको व्यक्तिगत इरादा देखाउँछ; निश्चितता ~予定だ (स्थिर तालिका) भन्दा कम हुन्छ।
- V-たつもり ले ‘आफैंलाई त्यस्तै लाग्यो/ठानेँ’ भन्ने भाव दिन्छ, प्रायः वास्तविकतासँग विरोधाभासी हुन्छ।
- つもりはない दृढ नकार हो; बोलचालमा कडा लाग्न सक्छ; अधिक शिष्ट तरिका: そのつもりはございません。
5. तुलना, भिन्नता र समान ढाँचा
| ढाँचा | अर्थ | भिन्नता | सङ्क्षिप्त उदाहरण |
|---|
| ~つもりだ | व्यक्तिगत इरादा | वैयक्तिक, लचिलो | 来年留学するつもりだ。 |
| ~予定だ | योजना/तालिका | वस्तुनिष्ठ, पहिले नै तय भएको | 来年留学する予定だ。 |
| ~つもりだったのに | गर्ने भनिएको | इरादा विपरीत नतिजा | 行くつもりだったのに行けなかった。 |
| V-る + つもりで | इरादासहित | क्रिया सम्बन्धी हिस्सा, तरिका/उद्देश्य देखाउँछ | 節約するつもりで自炊した。 |
| ~気だ/~つもりはなかった | जोश / इरादा नहुनु | बोलचालको शैली र व्याख्यात्मक भाव | そんなつもりはなかった。 |
6. विस्तारित टिप्पणीहरू
- परोक्ष भूतकाल: ~つもりだったが/のに असफलताको कारण वा इरादा विपरीत नतिजा बताउन प्रयोग हुन्छ।
- बहुवचन बिषयवाचक: 私たちは〜つもりだ/です, सामूहिक दृढसंकल्प देखाउँछ।
- “〜したつもり貯金”: दैनिक जीवनको मुहावरा, ‘जस्तै कि गरिसकेँ भनेर मान्ने … त्यसैले बचत गर्ने’।
7. रूपान्तरहरू र स्थायी वाक्यांशहरू
- そのつもりはない: त्यस्तो कुनै इरादा छैन।
- 〜するつもりで: ... गर्ने इरादासहित
- 〜したつもりで: ... गरिसकिएको ठानेर
- 〜つもりなら: यदि ... गर्ने सोच छ भने (शर्त/सुझाव)
8. सामान्य त्रुटिहरू र JLPT का फँसाउने बुँदाहरू
- अरूको इरादा जनाउन ~つもり प्रयोग गर्दा उद्धरण/अनुमानको संकेत नदिए → अनप्राकृतिक वा असभ्य लाग्न सक्छ।
- ~つもりだ र ~予定だ लाई मिलाउने क्रममा गल्ती नगर्नुहोस्: औपचारिक तालिका/योजना चाहिने अवस्थामा ~予定だ रोज्ने।
- V-たつもり (गरिसकेको ठानेको) र V-てしまった (अनिच्छित रूपमा गरियो/गुम्यो) लाई नगल्नुहोस् → भाव फरक हुन्छ।
- सिधा विशेषणसँग つもり प्रयोग नगर्नुहोस्; 代わりに つもりで (क्रियाविशेषण रूपमा) वा अर्को अभिव्यक्ति अपनाउनुहोस्।