1. Cấu trúc cơ bản
| Loại/kết hợp | Cấu tạo với ～つもりで | Ví dụ cấu trúc | Ghi chú |
|---|
| Động từ | Vる／Vない／Vた＋つもりで、～ | 節約するつもりで歩く／無駄遣いしないつもりで買い物する | Trạng ngữ “với ý định…” |
| Động từ (Vた) | Vた＋つもりで、～ | 飲んだつもりで貯金する | “Xem như đã…/coi như đã…” để thay thế |
| Danh từ | Nの＋つもりで、～ | 客のつもりで店を見て回る | Đóng vai/coi như là… |
| Tính từ -na | Naな＋つもりで、～ | 自分では元気なつもりで働いていた | Chủ quan cho rằng mình ở trạng thái đó |
| Tính từ -i | Aい＋つもりで、～ | 正しいつもりで反対した | Chủ quan “cho là…” |
2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết
- Nêu mục đích/ý hướng khi thực hiện hành động chính: “với ý định … thì …”.
- Vたつもりで: “coi như đã làm … để …”, dùng trong tiết kiệm/thay thế.
- Nのつもりで: “đóng vai/giả định là …”.
- Sắc thái chủ quan; khác với ～ために (mục đích thực tế) vì nhấn “tâm thế/khuynh hướng”.
3. Ví dụ minh họa
- 冗談のつもりで言ったが、彼を傷つけてしまった。
Tôi nói với ý định đùa nhưng lại làm anh ấy tổn thương. - 留学するつもりで英語を勉強している。
Tôi học tiếng Anh với ý định sẽ du học. - 飲んだつもりでそのお金を貯金している。
Coi như đã uống (nhưng không uống) và để dành số tiền đó. - 客のつもりで店内をチェックした。
Tôi đi kiểm tra cửa hàng với vai trò như khách. - 正しいつもりで意見を言ったが、反感を買った。
Nghĩ là đúng nên tôi đã nêu ý kiến, nhưng lại bị phản cảm. - 忘れないつもりでメモを取った。
Ghi chép lại với ý định để khỏi quên.
4. Cách dùng & sắc thái
- Đặt trước hành động chính, làm trạng ngữ chỉ ý hướng/mục đích.
- Vたつもりで hay đi với các động từ tiết kiệm/thay thế: 貯金する・我慢する・控える.
- Khi nhấn tư thế/đóng vai: Nのつもりで + hành động quan sát/đánh giá.
- Thường diễn đạt chủ quan; nếu mục đích khách quan rõ ràng dùng ～ために.
5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự
| Mẫu | Ý nghĩa | Khác biệt | Ví dụ ngắn |
|---|
| ～つもりで | Với ý định/đóng vai | Trạng ngữ, nêu tâm thế | 勉強するつもりで図書館へ行く |
| ～つもりだ | Ý định (vị ngữ) | Kết câu, không làm trạng ngữ | 来年留学するつもりだ |
| ～ために | Vì/để (mục đích) | Khách quan, kết quả mong muốn | 健康のために走る |
| ～ように | Để (mục tiêu khả năng/quy tắc) | Đi với V可能形/自動詞 nhiều | 合格できるように勉強する |
| ～つもりでいる | Giữ ý định dài hạn | Nhấn sự kéo dài/kiên định | 来年も続けるつもりでいる |
6. Ghi chú mở rộng
- N3–N2. Hay gặp trong đề đọc khi nêu “đóng vai khách hàng/đối tượng”.
- Vたつもりで có sắc thái “tiết chế, thay thế” rất điển hình trong quảng cáo/khẩu hiệu tiết kiệm.
- Có thể lược bỏ dấu phẩy trong câu ngắn: 冗談のつもりで言ったが…
7. Biến thể & cụm cố định
- Vたつもりで＋貯金する／我慢する／控える
- Nのつもりで＋観察する／評価する
- 本気のつもりで／冗談のつもりで (cụm thái độ thường dùng)
8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT
- Dùng như vị ngữ: ～つもりで。× → Phải có mệnh đề chính theo sau.
- Lẫn với ～ために: nếu chỉ tâm thế chủ quan → つもりで; nếu mục đích khách quan → ために.
- Vたつもりで không phải là đã làm thật; nhiều câu bẫy nêu “không thực hiện nhưng coi như đã”.
- Sai kết hợp: Naだのつもりで × → Naなつもりで ○; Nだのつもりで × → Nのつもりで ○
Ý định – Mong muốn – Khuyên nhủ
