～ている — be doing / habitual / state

1. Cấu trúc cơ bản

Dạng	Cấu tạo với ～ている	Ví dụ	Ghi chú
Hiện tại tiếp diễn	Vて + いる	今いま、昼ひるごはんを食たべている。	Đang diễn ra lúc nói.
Phủ định/Quá khứ	Vて + いない／いた	まだ決きめていない／昔むかしピアノを習ならっていた。	Phủ định/Quá khứ của trạng thái/tiếp diễn.
Hội thoại	Vて + る（省略しょうりゃく）	今いま、食たべてる。	Dạng rút gọn khẩu ngữ; lịch sự: 〜てます.
Danh từ hóa	Vて + いる + N	働はたらいている人ひと	Bổ nghĩa danh từ.

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

Diễn tả hành động đang diễn ra: 今いま、雨あめが降ふっている。
Trạng thái kết quả (resultative) sau khi hành động hoàn tất: ドアが開ひらいている (cửa đang mở).
Thói quen, lặp lại: 毎朝まいあさジョギングしている。
Tình trạng hiện hữu/hôn nhân/kiến thức: 東京とうきょうに住すんでいる／結婚けっこんしている／田中たなかさんを知しっている。
Với động từ biến đổi trạng thái, 〜ている = “ở trạng thái đã thay đổi”: 料金りょうきんは500円えんになっている。

3. Ví dụ minh họa

今いま、会議かいぎをしています。
Tôi đang họp bây giờ.
電気でんきがついているから、誰だれかが中なかにいるはずだ。
Đèn đang sáng nên chắc có ai trong đó.
彼かれはIT企業きぎょうで働はたらいている。
Anh ấy làm việc ở công ty IT.
このボタンは壊こわれているので、押おさないでください。
Nút này đang hỏng, xin đừng bấm.
週末しゅうまつはよく山やまに登のぼっている。
Cuối tuần tôi thường leo núi.
田中たなかさんのことを知しっている？
Bạn có biết anh Tanaka không?

4. Cách dùng & sắc thái

Chú ý phân biệt “đang làm” và “đang ở trạng thái”: 開あけている (đang mở) vs 開ひらいている (đang mở sẵn).
Với động từ khoảnh khắc (biết, hiểu), 〜ている = trạng thái: 知しっている＝biết; 分わかっている＝đã hiểu sẵn.
Khẩu ngữ rút gọn: 〜てる／〜てます dùng nhiều trong hội thoại thân mật/lịch sự.
Diễn đạt nghề nghiệp, thói quen hiện tại sử dụng 〜ている tự nhiên hơn thì hiện tại đơn.

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt chính	Ví dụ ngắn
〜ている	Đang diễn ra/Trạng thái kết quả/Thói quen	Trọng tâm vào hiện tại	雨あめが降ふっている。
〜てある	Trạng thái do ai đó cố ý làm sẵn	Dùng với tha động từ, nhấn ý đồ	ドアが開あけてある。
〜ているところ	Đúng lúc đang làm	Nhấn “ngay lúc này”	今いま、食たべているところ。
辞書じしょ形けい（現在げんざい）	Thói quen/sự thật chung	Không nhấn tiến hành	雨あめがよく降ふる。

6. Ghi chú mở rộng

Thường kết hợp với いく／くる để chỉ hướng biến đổi: 増ふえていく（sẽ tăng dần）／分わかってくる（dần hiểu ra）.
Với tự động từ chỉ thay đổi, 〜ている mang nghĩa “đã và đang ở trạng thái”: 太ふとっている、痩やせている、混こんでいる。
Trong văn cảnh lịch sự, 〜ております là khiêm nhường/lịch sự cao: 担当たんとうしております。

7. Biến thể & cụm cố định

〜てる（khẩu ngữ）, 〜てます（lịch sự）, 〜ております（khiêm nhường/lịch sự cao）
結果けっかの状態じょうたい: 壊こわれている／閉しまっている／座すわっている／住すんでいる
習慣しゅうかん: よく〜している／いつも〜している

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

Nhầm 〜ている với 〜てある: 花はなが飾かざってある（ai đó đã trang trí sẵn）≠ 花はなが飾かざっている（ít dùng, dễ sai).
Dịch máy “đang biết”: 知しっている không phải “đang biết” mà là “biết”.
Dùng 〜ている với động từ khoảnh khắc như 死しぬ, 着つく… thường không ở nghĩa tiếp diễn (着ついている = đã đến và đang ở đó).

Thời gian・Trạng thái・Kinh nghiệm