1. मूल ढाँचा
| प्रकार | रचना | ढाँचा | उदाहरण |
|---|
| साधारण प्रेरणार्थक | V(辞書形) → 〜させる | Nは/が Nに Vさせる | 母は私に部屋を片づけさせる |
| समूह 1 (五段) | 書く→書かせる/行く→行かせる | — | 部下を先に行かせる |
| समूह 2 (一段) | 食べる→食べさせる/見る→見させる | — | 子どもに野菜を食べさせる |
| する・来る | する→させる/来る→こさせる | — | 彼を会場にこさせる |
| अनुमति माग्ने | Vさせて + ください/もらう/いただく | — | 発言させてください |
| भाव जगाउने | 笑う→笑わせる/泣く→泣かせる | — | 観客を笑わせる |
2. मुख्य अर्थ & विस्तृत विश्लेषण
- 〜させる ले “कसैलाई केही गर्न लगाउनु / गर्न दिनु” भन्ने अर्थ दिन्छ। यसको दुई किसिमको भाव हुन्छ:
- बाध्य पार्नु / आदेश दिनु: 上司は部下に残業させる.
- अनुमति दिनु / अवसर बनाइदिनु: 親は子どもに一人で旅行させる.
- ढाँचा: कर्ता (गराउने व्यक्ति) + は/が; गराइने व्यक्ति + に; क्रियाको कर्म सामान्यतया を नै रहन्छ।
- भावना वा अनिच्छापूर्वक हुने क्रियामा 〜(a)せる प्रयोग गरेर “कसैलाई … गराउनु” भन्ने अर्थ दिन्छ: 驚かせる, 悲しませる.
3. उदाहरणहरू
- 先生は学生にスピーチをさせた。
शिक्षकले विद्यार्थीलाई भाषण गराए। - 部長は私を先に帰らせてくれた。
विभाग प्रमुखले मलाई पहिल्यै घर जान दिए। - 親は子どもに自分で決めさせるべきだ。
आमाबुबाले बच्चालाई आफैँ निर्णय गर्न दिनुपर्छ। - その映画は多くの人を泣かせた。
त्यो फिल्मले धेरै मानिसलाई रुवायो। - 少し考えさせてください。
कृपया मलाई अलिकति सोच्न दिनुहोस्।
4. प्रयोग & सूक्ष्म अर्थ
- “बाध्य पार्नु” कि “अनुमति दिनु” भन्ने कुरा सन्दर्भ, सँगै आउने शब्द (許可・命令) र क्रियाको भावमा निर्भर हुन्छ।
- विनम्र/आदरपूर्ण प्रयोगमा बोल्ने व्यक्तिले “Vさせていただく/もらう” प्रयोग गरेर कुनै काम गर्न अनुमति माग्छ वा पाउँछ।
- गमनसम्बन्धी क्रिया (行く/帰る) मा, गराइने व्यक्ति प्रायः に सँग आउँछ: 子どもに行かせる.
- भाव जगाउने अभिव्यक्ति: Aを驚かせる/喜ばせる (A लाई अचम्मित/खुसी बनाउनु)।
5. तुलना & समान ढाँचाहरू
| ढाँचा | अर्थ | फरक | छोटो उदाहरण |
|---|
| Vさせる | गराउनु / गर्न दिनु | प्रभाव पार्ने पक्षको दृष्टि | 親が子に決めさせる |
| Vさせられる | जबरजस्ती गराइनु | अनिच्छाको भाव | 上司に残業させられる |
| Vてあげる | कसैका लागि गर्नु | दयालु भाव, “गराउनु” होइन | 説明してあげる |
| Vてもらう | कसैबाट गराइदिइनु / गराइदिनु पाउनु | पाउने व्यक्तिको दृष्टि | 説明してもらう |
6. थप टिप्पणीहरू
- い形容詞 बाट बनाइने भावप्रकाशक रूप: 悲しい→悲しませる, 嬉しい→嬉しがらせる (कम प्रयोग हुने) / 喜ばせる (अझ प्राकृतिक)।
- “お待たせしました” भनेको विनम्र अभिव्यक्ति हो (お待たせする) — “पर्खाउनुपर्यो, माफ गर्नुहोस्” भन्ने अर्थमा प्रयोग हुन्छ।
- てくれる सँग आउँदा “मलाई गर्न दिने” भन्ने अर्थ दिन्छ: 行かせてくれる, 使わせてくれる.
7. रूपान्तर & नियमित अभिव्यक्तिहरू
- Vさせてください/くださいませんか (विनम्र रूपमा अनुमति माग्ने)
- Vさせていただく (अत्यन्त विनम्र)
- お待たせしました/お待たせいたしました
- 泣かせる/笑わせる/驚かせる/悩ませる (… गराउनु)
8. सामान्य गल्तीहरू & JLPT ट्र्यापहरू
- गराइने व्यक्तिका लागि गलत विभक्ति: に को सट्टा を प्रयोग गर्ने गल्ती। सही: 先生は学生に発表させた.
- भाव मिलाउन गाह्रो: “させる=अनुमति दिनु” वा “बाध्य पार्नु” भन्ने कुरा सन्दर्भमा निर्भर हुन्छ; परीक्षामा यही बुझाइ जाँचिन्छ।
- 来る को गलत रूप: “来させる(こさせる)” हो, “来らせる” होइन।
- दुईवटा कर्म भएका वाक्यमा अलमल: 私は息子に宿題をさせる (सही); क्रम बदल्दा सजिलै गडबड हुन सक्छ।