~られる — कर्मवाच्य / सक्नु / हुन सक्नु

1. मूल ढाँचा

रूप/उद्देश्य~られる सँगको संरचनाढाँचाको उदाहरणध्यान दिनुपर्ने कुरा
कर्मवाच्य (受身うけみ)だん動詞どうし: V-う → V-あ + れる
一段いちだん動詞どうし: V-る → V-られる
अनियमित: する→される / る→られる(こられる)
む→まれる
く→しょかれる
べる→られる
कर्म गराउने पक्षसँग に / によって प्रयोग हुन्छ। “झन्झट हुने कर्मवाच्य” (迷惑めいわく受身うけみ) धेरै नै चलनमा छ।
सक्ने अर्थ (可能かのう・ポテンシャル)一段いちだん動詞どうし: V-る → V-られる
だん動詞どうし: V-う → V-え + る(られる प्रयोग हुँदैन)
べる→られる
る→られる
む→める
一段いちだん क्रियामा यो रूप कर्मवाच्यसँग उही देखिन्छ। बोलिचालीमा छोट्याएर れる, れる पनि भनिन्छ (औपचारिक होइन)।
स्वतः उठ्ने/मनमा आउने (自発じはつ)V-られる (केही भावना/बोधका क्रियामा)おもれる, かんられる, かんがられる“आफैँ सम्झिनु/महसुस हुनु…” जस्तो भाव दिन्छ, स्पष्ट उद्देश्य हुँदैन।
सम्मानसूचक रूप (尊敬そんけい)だん: V-れる / 一段いちだん: V-られる / きたる: られる / する: されるれる, れる, られる, られるऔपचारिक। व्यावसायिक भाषामा अझ प्राकृतिक बनाउन प्रायः お/ご~になる प्रयोग गरिन्छ।

2. मुख्य अर्थ & विस्तृत विश्लेषण

  • कर्मवाच्य: प्रभाव भोग्ने पक्ष मुख्य हुन्छ। यसमा:
    • प्रत्यक्ष कर्मवाच्य: わたし先生せんせいられた (मलाई शिक्षकले प्रशंसा गर्नुभयो)।
    • परोक्ष/झन्झट दिने कर्मवाच्य (迷惑めいわく受身うけみ): あめくだられてこまった (पानी परेर हैरान भएँ)।
    • सम्बन्ध/स्वामित्वको कर्मवाच्य: わたしどもにれた (बच्चा रोएर मलाई दुःख भयो)।
  • सक्ने अर्थ: क्षमता, अवस्था, गर्न सकिने/नसकिने कुरा। 一段いちだん मा रूप उस्तै देखिने भएकाले कर्मवाच्यसँग अलमल हुन सक्छ; सन्दर्भ, कर्ता (が) र पूरकबाट छुट्याइन्छ।
  • स्वतः उठ्ने अर्थ: आफैँ सोचिनु/सम्झिनु/महसुस हुनु। यसमा “जानीबुझी होइन” भन्ने भाव हुन्छ।
  • सम्मानसूचक: V-れる/られる बाट माथिल्लो व्यक्ति (सम्मानित व्यक्ति) लाई उचालिन्छ। “じゅう敬語けいご” धेरै नदोहोऱ्याउनु।

3. उदाहरणहरू

  • わたし先生せんせいられた
    मलाई शिक्षकले प्रशंसा गर्नुभयो।
  • 大雨おおあめくだられて試合しあい中止ちゅうしになった。
    असाध्यै ठूलो पानी परेर खेल रद्द भयो।
  • このつらさはられない
    यो पिरोता मैले खान सक्दिनँ।
  • ふるさとが自然しぜんおもれる
    गाउँघर आफैँ सम्झना आउँछ।
  • 部長ぶちょうなんごろらいられますか。
    विभाग प्रमुख करिब कतिबेला आउनुहुन्छ?
  • 日本語にほんごでは目的もくてき主語しゅごになられることがある。
    जापानीमा कहिलेकाहीँ कर्म वाक्यको कर्ता बन्न सक्छ।

4. प्रयोग & सूक्ष्म अर्थ

  • कर्मवाच्य:
    • कर्ता/कारक: N + に/によって + V-られる. によって तटस्थ/वस्तुगत अवस्थामा प्रयोग हुन्छ (発見はっけんされる, 建設けんせつされる).
    • मुख्य विषय प्रायः असर पर्ने वस्तु हुन्छ, त्यसैले は/が प्रयोग हुन्छ।
  • सक्ने अर्थ:
    • 一段いちだん मा: られる (खान सकिन्छ)। बोलिचाली: れる (औपचारिक लेखनमा नचलाउनु राम्रो)।
    • だん मा V-える प्रयोग हुन्छ: める, ける (सक्ने अर्थमा まれる प्रयोग हुँदैन)।
    • सक्ने वाक्यमा कर्म प्रायः を → が हुन्छ: 日本語にほんごはなせる。
  • स्वतः उठ्ने अर्थ: प्रायः 自然しぜんに/ふと/どうしても सँग आउँछ: ふとむかしおもされる。
  • सम्मानसूचक: अझ प्राकृतिक बनाउन प्रायः お/ご~になる प्रयोग गरिन्छ: おみになります(=まれる).

5. तुलना & समान ढाँचाहरू

ढाँचाअर्थमुख्य फरकछोटो उदाहरण
V-られる (可能かのう)गर्न सक्नुअलि औपचारिक/मानक; 一段いちだん मा कर्मवाच्यसँग उस्तै देखिन्छ日本語にほんごはな/ばなしせます
V-ことができるगर्न सक्नुवस्तुगत/औपचारिक; サへん सँग राम्रो मिल्छ: 勉強べんきょうすることができる予約よやくすることができ
お/ごV-になるसम्मानसूचकव्यावसायिक भाषामा अझ प्राकृतिक社長しゃちょうはおみになります
~られてしまうकर्मवाच्य + खेद/अफसोसनकारात्मक भावलाई जोड दिन्छあめれてしまった

6. थप टिप्पणीहरू

  • 一段いちだん मा कर्मवाच्य/सक्ने अर्थ छुट्याउन सन्दर्भ र विभक्ति प्रयोग हेर्नुपर्छ: さかなべられる(सक्ने)vs さかなねこべられる(कर्मवाच्य).
  • れる (こる) भनेको られる (こられる) को बोलिचाली रूप हो, सक्ने अर्थमा प्रयोग हुन्छ; औपचारिक भाषामा नचलाउनु।
  • じゅう敬語けいご” बाट जोगिनुहोस्: がられる धेरैजसो अत्यधिक मानिन्छ; がる प्रयोग गर्नु राम्रो।
  • समाचार/विज्ञानमा वस्तुगत कर्मवाच्य र によって धेरै चल्छ: このほし1950年せんきゅうひゃくごじゅうねん発見はっけんれた

7. रूपान्तर & नियमित अभिव्यक्तिहरू

  • 迷惑めいわく受身うけみ: どもにガラスをわりられてこまった。
  • 自発じはつがた: なみだがこぼれなみだがこぼれようにかんられる
  • 使役しえき受身うけみ: ~させられる (गराउन लगाइने/बाध्य पारिने): 残業ざんぎょうさせられた
  • ~られない: गर्न नसकिने/भोग्न नसकिने: わすられないおも

8. सामान्य गल्तीहरू & JLPT ट्र्यापहरू

  • だん को सक्ने रूपमा अलमल: まれる (कर्मवाच्य) ≠ める (सक्ने अर्थ).
  • सक्ने वाक्यमा を प्रयोग गर्नु: 日本語にほんごはなせる → यसको सट्टा 日本語にほんごはなせる भन्ने बढी प्राकृतिक हुन्छ।
  • सबै परिस्थितिमा ~られる लाई सम्मानसूचकका रूपमा अत्यधिक प्रयोग नगर्नुहोस्; व्यापारिक सन्दर्भमा お/ご~になる राम्रो हुन्छ।
  • に र によって को गलत प्रयोग: कुनै निश्चित व्यक्तिका लागि प्रायः に; आविष्कार/कृति/निर्माणका लागि によって।

कर्मवाच्य・कारकवाच्य