～たいです — gustong gawin… | JLPT N5 Grammar

Uri	Pagbuo gamit ang ～たいです	Halimbawa ng istruktura	Tala
Pandiwang Grupo I/II	Vます alisin ang ます + たいです	行いきたいです・食たべたいです	～たい ay isang い-panuring
Hindi regular na pandiwa	し＋たいです・来き（き）＋たいです	勉強べんきょうしたいです・日本にほんへ来きたいです	「来きたい」 binibigkas きたい
Pagtanggi	Vます alisin ang ます + たくないです	行いきたくないです	Nakaraan: たかった／たくなかった
Nakaraan	Vます alisin ang ます + たかったです	食たべたかったです	Nakaraang negatibo: たくなかったです
Ikatlong panauhan	Vます alisin ang ます + たがっています	彼かれは帰かえりたがっています	Nagpapahayag ng “parang gustong gawin” ng ibang tao
Pang-ukol ng layon	N（が／を）+ Vたい	水みずが飲のみたい／水みずを飲のみたい	Mas madalas gamitin ang が para bigyang-diin ang “gusto”

Nagpapahayag ng pagnanais o subhetibong intensyon na “gusto gawin ang V” ng nagsasalita; magalang kapag may です.
Limitasyon ng simuno: karaniwang ginagamit para sa unang panauhan; puwede ring tanungin sa pangalawang panauhan; para sa ikatlong panauhan gamitin ～たがる／～たがっています para gawing mas obhetibo.
Katangian ng gramatika: ～たい ay isang い-type na pang-uri, nagbabago tulad ng い-adj (たくない・たかった...).
Partikulo: ang particle ng layon ay kadalasang nagbabago mula を → が kapag binibigyang-diin ang pagnanais para sa isang bagay.
Tonalidad: direkta, natural; para sa mas pormal, gamitin ～たいと思おもっています／～たいと考かんがえています.

日本にほんへ行いきたいです。
Gusto kong pumunta sa Hapon.
何なにが食たべたいですか。
Ano ang gusto mong kainin?
今日きょうは早はやく帰かえりたくないです。
Ngayon ay ayaw kong umuwi nang maaga.
子こどものとき、犬いぬを飼かいたかったです。
Noong bata ako, gusto kong mag-alaga ng aso.
彼かれは新あたらしいスマホを買かいたがっています。
Mukhang gusto niyang bumili ng bagong smartphone.
水みずが飲のみたいです。
Gusto kong uminom ng tubig.
一度いちどだけ富士山ふじさんに登のぼってみたいです。
Gusto kong subukang umakyat sa Bundok Fuji minsan.

Pangunahing paggalang sa araw-araw na pakikipag-usap; sa mga nakakataas/kliyente, gamitin ～たいと思おもっております／～させていただきたいです para mas magalang.
Pagtatanong tungkol sa nais ng kausap: ～たいですか／何なにが～たいですか; mas pormal: ～たいでしょうか／～たいですかね.
Upang idiin ang matagal na pagnanais: ～たいと思おもっています (nakatatag na intensyon); banayad o biglaan: ～たいです.
Sa mga komplikadong pangungusap: maaaring gamitin bago から・ので・けど para magpahayag ng dahilan/o suhestiyon: 早はやく帰かえりたいので、先さきに失礼しつれいします。

Paraan	Kahulugan	Pangunahing pagkakaiba	Maikling halimbawa
Vたい	Nais gawin	Panauhan 1/2; subhetibo	日本にほんへ行いきたい。
Vたがる／Vたがっている	Mukhang nais	Paglalarawan ng ikatlong panauhan batay sa obserbasyon	彼かれは帰かえりたがっている。
Vてみたい	Nais subukan	Binibigyang-diin ang 'pagsubok'	食たべてみたい。
Nがほしい	Nais magkaroon ng (pangngalan)	Ang target ay pangngalan, hindi aksyon	新あたらしい靴くつがほしい。
Vたいと思おもう／と思おもっている	Intensyon, pagnanais	Mapaggalang, ginagawang obhetibo ang intensyon	留学りゅうがくしたいと思おもっています。

Hindi natural na direktang sabihin ang malakas na pagnanais sa nakakataas: “休やすみたいです” → isaalang-alang “体調たいちょうが優すぐれないので、お休やすみをいただきたいです”。
Iwasan ang “～たいですと思おもいます” (pag-uulit ng kahulugan); gamitin ang “～たいと思おもいます” ay sapat na.
Nominalized verb na may する: Nを/が＋したい (勉強べんきょうをしたい／勉強べんきょうがしたい) pareho ok; が ay nagbibigay-diin ng pagnanais.
Kapag nagtatanong ng pangkalahatang gusto: 何なにがしたい？ (pamilyar) imbis na 何なにをしたい？ para mas natural pakinggan.

Vたくない・Vたくなかった・Vたかった・Vたくなかった
Vたいんですが、～ (panimulang pahayag para sa isang kahilingan/hiling)
Vたくてたまらない／Vたいものだ (pagpapatingkad ng pagnanais, estilong pampanitikan/pagbibigay-diin)
Nを／が＋したい (sa nominalized verb: 勉強べんきょう、運動うんどう、買かい物ものなど)

Paggamit para sa ikatlong panauhang direkta: × 彼かれは帰かえりたいです → ◯ 彼かれは帰かえりたがっています.
Pagkakamali sa particle: × 水みずを飲のみたい (hindi mali) pero mas natural kapag nagtatanong/sumasagot tungkol sa gusto: 水みずが飲のみたい.
Maling pagbibigay-bisa tulad ng pangngalan/na-adj: × 行いきたいですな → ◯ 行いきたいです.
Paghahalo sa 欲ほしい: × 食たべ物ものがたい → ◯ 食たべ物ものがほしい／寿司すしを食たべたい.
JLPT: madalas sinusuri ang pagbabago ng たい tulad ng い-adj at ang pagkakaiba ng ～たい vs ～たがる.