～たいです — gustong gawin…

1. Cấu trúc cơ bản

Loại	Cấu tạo với ～たいです	Ví dụ cấu trúc	Ghi chú
Động từ nhóm I/II	Vます bỏ ます + たいです	行いきたいです・食たべたいです	～たい là tính từ い
Động từ bất quy tắc	し＋たいです・来き（き）＋たいです	勉強べんきょうしたいです・日本にほんへ来きたいです	「来きたい」 đọc きたい
Phủ định	Vます bỏ ます + たくないです	行いきたくないです	Quá khứ: たかった／たくなかった
Quá khứ	Vます bỏ ます + たかったです	食たべたかったです	Quá khứ phủ định: たくなかったです
Ngôi thứ ba	Vます bỏ ます + たがっています	彼かれは帰かえりたがっています	Diễn tả “có vẻ muốn” của người khác
Đối tượng của mong muốn	Nを／Nが + Vたい	水みずを飲のみたい／水みずが飲のみたい	を trung tính, rất phổ biến; が có thể làm nổi bật đối tượng mong muốn. Cả hai đều đúng tùy ngữ cảnh

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

Biểu thị mong muốn, ý định chủ quan “muốn làm V” của người nói; lịch sự với です.
Giới hạn chủ thể: thường dùng cho ngôi 1; hỏi ngôi 2 được; với ngôi 3 dùng ～たがる／～たがっています để khách quan hóa.
Tính chất ngữ pháp: ～たい là tính từ đuôi い, biến đổi như い-adj (たくない・たかった...).
Tiểu từ: tân ngữ thường chuyển を → が khi nhấn mạnh mong muốn đối với đối tượng.
Sắc thái: trực tiếp, tự nhiên; trang trọng hơn dùng ～たいと思おもっています／～たいと考かんがえています.

3. Ví dụ minh họa

日本にほんへ行いきたいです。
Tôi muốn đi Nhật.
何なにが食たべたいですか。
Bạn muốn ăn gì?
今日きょうは早はやく帰かえりたくないです。
Hôm nay tôi không muốn về sớm.
子こどものとき、犬いぬを飼かいたかったです。
Khi nhỏ tôi đã muốn nuôi chó.
彼かれは新あたらしいスマホを買かいたがっています。
Anh ấy có vẻ muốn mua điện thoại mới.
水みずが飲のみたいです。
Tôi muốn uống nước.
一度いちどだけ富士山ふじさんに登のぼってみたいです。
Tôi muốn thử leo núi Phú Sĩ một lần.

4. Cách dùng & sắc thái

Lịch sự cơ bản trong giao tiếp hằng ngày; với cấp trên/khách hàng, dùng ～たいと思おもっております／～させていただきたいです để mềm hơn.
Hỏi ý muốn người nghe: ～たいですか／何なにが～たいですか; trang trọng hơn: ～たいでしょうか／～たいですかね.
Nhấn mạnh mong muốn bền vững: ～たいと思おもっています (ý định đã hình thành); nhẹ nhàng, bộc phát: ～たいです.
Trong câu phức: có thể dùng trước から・ので・けど để nêu lý do/đề xuất: 早はやく帰かえりたいので、先さきに失礼しつれいします。

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt chính	Ví dụ ngắn
Vたい	Muốn làm	Ngôi 1/2; chủ quan	日本にほんへ行いきたい。
Vたがる／Vたがっている	Có vẻ muốn	Mô tả người thứ ba, dựa trên quan sát	彼かれは帰かえりたがっている。
Vてみたい	Muốn thử làm	Nhấn mạnh “thử nghiệm”	食たべてみたい。
Nがほしい	Muốn có (danh từ)	Đối tượng là danh từ, không phải hành động	新あたらしい靴くつがほしい。
Vたいと思おもう／と思おもっている	Ý định, mong muốn	Lịch sự, khách quan hóa ý định	留学りゅうがくしたいと思おもっています。

6. Ghi chú mở rộng

Không tự nhiên khi nói trực tiếp mong muốn mạnh với cấp trên: “休やすみたいです” → cân nhắc “体調たいちょうが優すぐれないので、お休やすみをいただきたいです”。
Tránh “～たいですと思おもいます” (lặp nghĩa); dùng “～たいと思おもいます” là đủ.
Danh động từ với する: Nを/が＋したい (勉強べんきょうをしたい／勉強べんきょうがしたい) đều được; が nhấn mạnh mong muốn.
Khi hỏi ý thích chung chung: 何なにがしたい？ (thân mật) thay cho 何なにをしたい？ để nghe tự nhiên.

7. Biến thể & cụm cố định

Vたくない・Vたくなかった・Vたかった・Vたくなかった
Vたいんですが、～ (mở lời đề nghị/yêu cầu)
Vたくてたまらない／Vたいものだ (nhấn mạnh mong muốn, sắc thái văn viết/nhấn mạnh)
Nを／が＋したい (với danh động từ: 勉強べんきょう、運動うんどう、買かい物ものなど)

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

Dùng cho ngôi 3 trực tiếp: × 彼かれは帰かえりたいです → ◯ 彼かれは帰かえりたがっています.
水みずを飲のみたい và 水みずが飲のみたい đều đúng. を đánh dấu đối tượng hành động theo cách trung tính; が thường làm đối tượng mong muốn nổi bật hơn. Không nên nói rằng が luôn tự nhiên hơn.
Chia sai như danh từ/tính từ na: × 行いきたいですな → ◯ 行いきたいです.
Trộn với 欲ほしい: × 食たべ物ものがたい → ◯ 食たべ物ものがほしい／寿司すしを食たべたい.
JLPT: hay kiểm tra biến đổi たい như い-adj và phân biệt ～たい vs ～たがる.

Mong muốn / khả năng / ý định