1. Cấu trúc cơ bản
| Kiểu kết hợp | Cấu tạo với 〜ときている | Ví dụ cấu trúc | Sắc thái |
|---|
| Tính từ -i | Aい + ときている | 安いときている | Nêu đặc điểm đáng kể dẫn đến hệ quả |
| Tính từ -na | Aだ(=Aな) + ときている / Aで + は + ない + が… | 便利だときている | Khá khẩu ngữ nhưng dùng được trong viết mô tả |
| Danh từ | N + ときている | 人気ときている | Gắn tính chất/hoàn cảnh nổi bật |
| Cụm trạng thái | N/句 + ときているから／ときては + 結論 | 安くて量も多いときているから、行列もできる。
| Hay dùng với から/ので để nêu hệ quả |
2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết
- Nêu một đặc điểm/hoàn cảnh “đã thế lại còn…”, biểu thị đó là điều kiện rất thuận/không thuận dẫn đến hệ quả dễ hiểu. Mang sắc thái cảm thán, đôi khi mỉa, phàn nàn hoặc khâm phục.
- Thường liệt kê 2+ ưu/nhược điểm rồi kết luận “bảo sao…/thảo nào…”.
- Đi kèm から/ので/ものだから/のに để nối hệ quả.
- Chủ yếu với N/Adj hoặc cụm trạng thái (Aくて/Bで/Cも… + ときている).
3. Ví dụ minh họa
- 安くておいしいときているから、行列ができないわけがない。
Đã rẻ lại ngon, bảo sao không có xếp hàng. - 彼は頭がよくて努力家ときているので、結果を出すのも当然だ。
Anh ấy vừa giỏi lại chăm, nên ra kết quả cũng là điều đương nhiên. - 締め切り間近なうえに人手不足ときている。残業は避けられない。
Đến sát hạn lại còn thiếu người. Tăng ca là không tránh khỏi. - 便利ときているのに、家賃は意外と安い。
Đã tiện lợi thế mà tiền nhà lại rẻ bất ngờ. - 初日から雨ときているから、計画を練り直さないと。
Ngay ngày đầu đã mưa, nên phải lên kế hoạch lại.
4. Cách dùng & sắc thái
- Sắc thái “thảo nào/đã thế lại còn” → cảm thán kèm đánh giá.
- Phù hợp trình bày lý do hiển nhiên dẫn đến hệ quả: …わけだ／当然だ／無理はない／〜に決まっている.
- Có thể dùng cả khen lẫn chê; hay dùng khi gom nhiều điều kiện thuận lợi/bất lợi.
5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự
| Mẫu | Ý nghĩa | Điểm khác biệt | Ví dụ ngắn |
|---|
| ときている | Đã … lại còn … → hệ quả hiển nhiên | Cảm thán, nhấn điều kiện nổi bật | 安いときているから売れる。 |
| 〜とくれば | Nếu là/nhắc đến … thì (thường kết quả quen thuộc) | Thiên hướng giả định, khơi gợi phản xạ | 夏とくれば、海だ。 |
| 〜ときたら | Nói về… thì (chê trách/than phiền) | Chủ đề hóa để phàn nàn, khác chức năng | うちの息子ときたら…。 |
| 〜だけあって | Quả đúng là… (tương xứng) | Đánh giá hợp lý, ít cảm thán dồn dập | 高いだけあって品質がいい。 |
| 〜こととて | Vì… (lý do đặc biệt, cổ/văn) | Rất trang trọng/cổ | 初めてのこととて…。 |
6. Ghi chú mở rộng
- Hình thái “Xときているから/ので” là khung điển hình: nêu X (điều kiện nổi) → kết luận hiển nhiên.
- Dễ kết hợp liệt kê: AくてBでCときている (điệp điệp điều kiện).
- Thường dùng trong bình phẩm đời sống/tiêu dùng/kinh tế: 値段・立地・性能・人手・天候…
7. Biến thể & cụm cố định
- 〜ときては: biến thể dùng khi nêu điều kiện để kết luận (gần nghĩa, hơi viết).
- 〜ときているから/ときているので: khung kết luận nguyên nhân.
- Cặp tiêu biểu: 安いときている／不便ときている／人気ときている／運がないときている。
8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT
- Gắn trực tiếp với mệnh đề thuần động tác không tạo “tính chất”: nên dùng tính chất/trạng thái. Sai) 彼が来るときている → Đúng) 彼が有名人ときている／忙しいときている.
- Nhầm với “ときたら” (mẫu chê trách chủ đề) → chức năng khác, JLPT hay hỏi cặp này.
- Bỏ phần kết luận hệ quả → câu cụt ý. Mẫu này thường nhằm dẫn tới kết luận “bảo sao/đương nhiên…”.
- Nhầm sắc thái khách quan: mẫu có cảm thán; trong văn nghiêm túc tuyệt đối nên đổi “ため/ので”.
