15. 縮約形 – संक्षिप्त रूपहरू

縮約形(~ている/~でいる)
संक्षेप रूप: ~ている → てる/~でいる → でる
संरचना
~ている → てる/~でいる → でる
व्याख्या
~ている/~でいる को अनौपचारिक संक्षेप, दैनिक बोलचालमा प्रचलित।
उदाहरण
「त्यहाँ बसेको मान्छे को हो?」
「म चाँडै आउँछु, पहिले जानुहोस्।」
「के भयो? रुँदै बस्दा म बुझ्न सक्दिनँ। कारण भन्नै पर्छ।」
縮約形(~ておく/~でおく)
संक्षेप रूप: ~ておく → とく/~でおく → どく
संरचना
~ておく → とく/~でおく → どく
व्याख्या
~ておく/~でおく को अनौपचारिक संक्षेप, 'पहिले गर्नु' वा 'तयार राख्नु' को अर्थ कायम राख्छ।
उदाहरण
「यो किताब अर्को हप्ता भित्र पढेर राख्नुहोस्」
「यो कहाँ राखुँ?」「मेसाको माथि राखिदिए हुन्छ」
「महत्त्वपूर्ण कुरा नोट गरी राख्नुहोस्」
「गर्मीको बिदामा विदेश यात्रा गर्न जाँदै हुनुहुन्छ, हैन? छिटो पासपोर्ट निकाल्नु भएन भने, समयमै पुग्दैन」
縮約形(~なければ)
संक्षेप रूप: ~なければ → なきゃ
संरचना
~なければ → なきゃ
व्याख्या
~なければ को अनौपचारिक संक्षेप, साधारणतया बोलचालमा प्रयोग।
उदाहरण
「अझ बढी पढ्नै पर्छ, नत्र पास हुन सक्दैन होला」
「अब चाँडै उठ्नै पर्छ नत्र म ढिला हुन्छु।」
「जुस अझै चिसो हुनै पर्छ नत्र स्वादिलो हुँदैन」
縮約形(義務表現)
संक्षेप रूप: ~なくては/~なければ → なくちゃ/なきゃ
संरचना
~なくては/~なければ → なくちゃ/なきゃ
व्याख्या
कर्तव्य जनाउने अनौपचारिक संक्षेप—'पर्ने/गर्नु पर्छ'—बोलचालमा व्यापक प्रयोग।
उदाहरण
「अब फर्कनै पर्छ। ढिला भए आमा चिन्तित हुन्छिन्」
अब यति बेल भैसक्यो। छिटो जानु पर्छ।
「स्वस्थ हुनका लागि,अझै धेरै खानै पर्छ」
सूचना
1) संक्षिप्त रूप लेख्य मानकसँग सजिलै भ्रमित हुन सक्छ। → てる/でる बोलचालको रूप हुन्, मुख्यतः संवादमा प्रयोग गरिन्छ।2) JLPT गर्दा बोलीको प्रसंगमा ध्यान दिनुहोस्। → वाक्य आत्मीय, छिटो, संवादात्मक भएमा मात्र संक्षिप्त रूप रोज्नुहोस्।3) औपचारिक लेख, सूचना, निबन्धमा प्रयोग नगर्नुहोस्। → लेखनमा सामान्यतः ~ている/~でいる प्रयोग गरिन्छ।