～たて — sariwa / bagong (ginawa/tapos)

Uri	Istruktura	Halimbawa ng istruktura	Kahulugan
Pandiwa pangkat 1/2	V-ます語幹ごかん + たて	焼やきたて／揚あげたて／入いれたて	“kakasagawa lang; sariwa/bago pa”
する-verb	し + たて（したて）	結婚けっこんしたて／入社にゅうしゃしたて	Kakatapos lang (kakatapos lang gawin ang kilos する)
なる	なりたて	社会しゃかい人じんになりたて	Kakatapos na naging…
Naglalarawan ng pangngalan	V-たて + の + N	焼やきたてのパン	Panuring
Panaguri	V-たて + だ／です	できたてです。	Nagpapakita ng kalagayan na “sariwa pa”

Nagpapahiwatig ng estado na “kakakagawa lang” at nananatili pa ang “kasariwaan/o init” ng resulta.
Hindi lamang nangangahulugang 'kakakaganap lang' sa oras tulad ng 〜たばかり; 〜たて ay binibigyang-diin ang kalidad na “sariwa”.
Limitasyon sa bokabularyo: karaniwang ginagamit kasama ang mga pandiwang gumagawa ng produktong nahahawakan o nagreresulta sa bagong kalagayan.

焼やきたてのパンは香かおりがいい。
Ang bagong lutong tinapay ay mabango.
入いれたてのコーヒーをどうぞ。
Ito ang bagong timplang kape.
揚あげたてをお持もちします。
Ihahain namin ang bagong pinirang pagkain.
できたてですから、熱あついですよ。
Kakakagawa pa lang kaya mainit pa.
社会しゃかい人じんになりたてで、まだ右みぎも左ひだりも分わからない。
Kakasimulang magtrabaho pa lang, kaya hindi pa sanay.
入社にゅうしゃしたての頃ころは毎日まいにち緊張きんちょうしていた。
Noong bagong pasok pa lang sa kumpanya, araw-araw ay kinakabahan.
茹ゆでたての麺めんはコシがある。
Ang bagong pinakuluang noodles ay may tamang pagkalastiko.

Madalas gamitin sa pagkain at mga produktong “fresh”: 焼やきたて／揚あげたて／炊たきたて／茹ゆでたて／搾しぼりたて。
Ginagamit para sa bagong nakamit na estado: できたて／なりたて／入社にゅうしゃしたて／結婚けっこんしたて。
Positibong nuansa: masarap, sariwa, bagong-labas; minsan nagsisilbing babala na “mainit pa”.
Hindi gaanong ginagamit sa mga pandiwang hindi lumilikha ng nahahawakan na resulta (× 食たべたて → gamitin ang 食たべたばかり).

Anyo	Kahulugan	Pangunahing pagkakaiba	Halimbawa
V-たて	Kakagawa lang (sariwa/bago pa)	Binibigyang-diin ang “kasariwaan/kalidad”	入いれたてのコーヒー
V-たばかり	Kakaganap lang (ayon sa oras)	Neutral sa kalidad	さっき来きたばかり
できたて vs できたばかり	Parehong “kakagawa lang”	できたて: diin sa “sariwa”; できたばかり: diin sa oras	できたてのケーキ／できたばかりのケーキ

Mga karaniwang nakapirming kombinasyon: 焼やきたて・揚あげたて・炊たきたて・茹ゆでたて・搾しぼりたて・採とれたて／とれたて・できたて・入いれたて・なりたて・入社にゅうしゃしたて・結婚けっこんしたて。
Negasyon/pagpapatibay ay inilalapat sa だ/です kaysa direktang sa たて: できたてではない（hindi kakatapos lang gawin）。
“覚おぼえたて／習ならいたて” magagamit kapag binibigyang-diin ang estado na “kakakatapos lang mag-aral (hindi pa bihasa)”。

Paggamit ng たて sa hindi angkop na pandiwa: × 食たべたて → √ 食たべたばかり。
Pagkakamali na たて = kamakailan: たて ay hindi ginagamit para sa pangkalahatang “kakaganap lang” (× 昨日きのう起おきたて). Gamitin ang 起おきたばかり。
Maling anyo para sa する-verbs: × 勉強べんきょうしたて? → pwedeng gamitin ang 勉強べんきょうしたて pero mas natural ang 勉強べんきょうし始はじめたばかり depende sa konteksto.
Direktang paglalapat sa pang-uri: × 新あたらしいたて → gamitin できたて／作つくりたて upang ipahayag ang “kakagawa lang”。