Lokasi Anda: Beranda / Tata Bahasa N5 / ～だけ — hanya / cuma

～だけ — hanya / cuma

1. Cấu trúc cơ bản

LoạiCấu tạo với ～だけ〜Ví dụ cấu trúcÝ nghĩa/Ghi chú
Danh từN + だけ一人ひとりだけ、今日きょうだけChỉ N; giới hạn phạm vi
Số lượngSố + だけ一回いっかいだけ、三みっつだけChỉ bấy nhiêu
Động từVる + だけ見みるだけ、食たべるだけChỉ làm hành động đó; hoặc “làm hết mức có thể” trong mẫu VるだけV
Mẫu nhấn lượngV-可能かのう/できる + だけできるだけ早はやくHết mức có thể
Mẫu lặp VVたい + だけ + V食たべたいだけ食たべるLàm bao nhiêu tùy thích
Bổ nghĩa danh từ～だけの + N君きみだけの秘密ひみつ“chỉ của ~”, “đến mức ~”
Nhấn đề tối thiểuN + だけは／だけでもそれだけは言いわせてÍt nhất…; riêng … thì

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

  • Giới hạn/Chỉ: Chỉ N/chỉ bấy nhiêu/chỉ làm V (hạn định phạm vi, số lượng, đối tượng).
  • Tối đa có thể: できるだけ／VるだけV diễn đạt “hết mức có thể/bao nhiêu tùy thích”.
  • Nhấn tối thiểu/đặc cách: ～だけは (ít nhất thì/riêng ~ thì), ～だけでも (chỉ ~ thôi cũng…).
  • Sắc thái trung tính; khi so với しか～ない, だけ có thể dùng với câu khẳng định, còn しか đi với phủ định.

3. Ví dụ minh họa

  • 今日きょうは水みずだけください。
    Hôm nay cho tôi chỉ nước thôi.
  • この会議かいぎは関係かんけい者しゃだけが入いれます。
    Cuộc họp này chỉ người liên quan mới được vào.
  • 見みるだけ見みて、買かわなかった。
    Chỉ nhìn thôi rồi không mua.
  • できるだけ早はやく連絡れんらくします。
    Tôi sẽ liên lạc sớm nhất có thể.
  • 食たべたいだけ食たべていいよ。
    Ăn bao nhiêu tùy thích nhé.
  • それだけは許ゆるせない。
    Riêng điều đó thì không thể tha thứ.
  • 名前なまえを教おしえてくれるだけでも助たすかります。
    Chỉ cần cho tôi biết tên thôi cũng là giúp rồi.
  • 三人さんにんだけ来きた。
    Chỉ có ba người đến.

4. Cách dùng & sắc thái

  • “chỉ” trung tính, không hàm ý tiêu cực như しか～ない; có thể đi với khẳng định hoặc phủ định tùy nội dung.
  • Vị trí trợ từ: だけ gắn sau từ/cụm cần giới hạn; có thể kết hợp は/も/に/を/が để nhấn (それだけは、それだけを…).
  • VるだけV và できるだけ mang sắc thái “tối đa có thể/tùy thích”.
  • ～だけのN mang nghĩa “chỉ thuộc về/đủ để ~”, đôi khi là “đáng… đến mức” tùy văn cảnh.

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

MẫuÝ nghĩaKhác biệtVí dụ ngắn
だけchỉ; bấy nhiêuDùng được với câu khẳng định一人ひとりだけ来きた
しか～ないchỉ … (mang phủ định)Bắt buộc đi với ～ない; sắc thái thiếu thốn/tiếc一人ひとりしか来こなかった
ばかりchỉ/toàn; khoảngCó thể mang sắc thái quá nhiều/thiên lệch; cũng có nghĩa “khoảng”お菓かし子ばかり食たべる
のみchỉ (trang trọng)Văn viết, thông báo, pháp lý会員かいいんのみ
くらい/ぐらいkhoảng; đến mứcƯớc lượng, không giới hạn tuyệt đối三人さんにんくらい

6. Ghi chú mở rộng

  • Trật tự trợ từ nhấn thay đổi sắc thái: 人ひとにだけ話はなす (chỉ nói với người đó) vs 人ひとだけに話はなす (nói riêng với người đó; cũng là mẫu khác “だけに”).
  • “～だけでは～ない” = “chỉ ~ thì không …”: 努力どりょくだけでは成功せいこうしない。
  • “～だけあって/～だけに” là mẫu ngữ pháp khác (khen/nhấn nguyên nhân xứng đáng); không nhầm với “chỉ”.

7. Biến thể & cụm cố định

  • できるだけ + A/V: できるだけ早はやく、できるだけ詳くわしく。
  • VたいだけV: 会あいたいだけ会あう、寝ねたいだけ寝ねる。
  • ～だけのN: これだけの人数にんずう／それだけの価値かち。
  • ～だけは／だけでも: それだけは無理むり、見みるだけでも楽たのしい。
  • Vるだけ: 見みるだけ・聞きくだけ（chỉ làm thế thôi）。

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

  • 三人さんにんだけしか来こない không phải lỗi ngữ pháp; だけしか～ない có thể dùng để nhấn mạnh giới hạn “chỉ có… mà thôi”. Tuy nhiên ở trình độ cơ bản, dùng một trong hai mẫu 三人さんにんだけ来くる／三人さんにんしか来こない sẽ rõ và dễ phân tích hơn.
  • Bỏ sót trợ từ nhấn: Khi muốn nhấn tối thiểu/đặc cách, cần は/も: それだけは言いいいたい。
  • Nhầm “Vるだけ” (chỉ làm) với “VたいだけV” (làm bao nhiêu tùy thích): nghĩa khác nhau.
  • Hiểu sai “～だけのN”: có thể là “đủ để ~” (この成績せいせきは合格ごうかくするだけのレベルだ) chứ không chỉ “chỉ của”.
  • Nhầm với “～だけに/～だけあって”: đây là mẫu khác, kiểm tra ngữ cảnh JLPT.

Thời gian / mức độ / phạm vi