～んです — (kaswal) ganun… (paliwanag)

Uri	Istruktura gamit ang ～んです	Maikling halimbawa	Kahulugan/paliwanag
Pandiwa	V（普通ふつう形けい）+ んです	遅おくれたんです。	Magbigay ng dahilan/paliwanag.
Pang-uri -い	Aい + んです	暑あついんです。	Ilarawan ang konteksto/pakiramdam.
Pang-uri -な	Aな + んです / Aなんです	静しずかなんです。	Karaniwang ginagamit ang なんです pagkatapos ng N/Adj-na.
Pangngalan	N + なんです	明日あした、試験しけんなんです。	Hindi ginagamit ang “Nんです”.
Pagtatanong	～んですか / ～のですか	どうしたんですか。	Tanong na may layuning alamin ang dahilan.
Magalang	～んです／～んですが	お願ねがいがあるんですが。	Panimula sa paghingi ng pabor/pakiusap.

Nagpapaliwanag, nagbibigay ng konteksto, binibigyang-diin ang dahilan: “dahil sa…, sa totoo lang…”.
Pinalalambot ang tanong/hingi: ～んですが/～んですけど ginagamit bilang panimulang pahayag bago ang kahilingan.
Binibigyang-diin ang damdamin/kalagayan na kasalukuyan: 疲つかれているんです (pagod ako kasi).
Dayalogo: kapag inaasahang kailangan ng tagapakinig na maintindihan ang karagdagang konteksto, ang ～んです ay angkop; sa pormal na sulatin mas ginagamit ang ～のです.

どうしたんですか。
Anong nangyari (bakit)?
遅おくれたんです。電車でんしゃが止とまっていたんです。
Nahuli ako. Dahil huminto ang tren.
実じつは、明日あした引ひっ越こすんです。
Sa totoo lang, lilipat ako bukas.
ちょっと相談そうだんしたいんですが、今こんお時間じかんありますか。
Gusto kong makipag-usap ng sandali, may oras ba kayo?
この店みせは量りょうが多おおいんですよ。
Malaki ang bahagi ng pagkain dito.
頭あたまが痛いたいいんです。今日きょうは帰かえってもいいですか。
Masakit ang ulo ko. Puwede ba akong umuwi ngayon?
静しずかなんです。ここで勉強べんきょうしましょう。
Tahimik dito. Mag-aral tayo dito, ha?

Magiliw/magalang sa pag-uusap. Sa mga nakatataas, iwasan ang ～んだ (bastos), gamitin ang ～んです/～のです.
Magaan na pagtatanong ng dahilan: どうして来こなかったんですか。
Panimula sa kahilingan/suhestiyon: ～んですが/～んですけど + 依頼いらい/質問しつもん.
Binibigyang-diin ang damdamin/kalagayan: ～たいんです, ～ているんです.
Sa pormal na sulatin, mas pinipili ang ～のです/～のである (hindi madalas sa kolokyal).

Hulma	Nuansa	Pagkakaiba	Maikling halimbawa
～んです	Paliwanag	Kolokyal, malambot	雨あめなんです。
～のです	Paliwanag	Pormal/sulatin	雨あめなのです。
～から/ので	Dahilan	Pag-uugnay ng mga sugnay	雨あめだから休やすむ。
～でしょうか	Magalang na pagtatanong	Neutral, hindi nagpapahiwatig ng “paliwanag”	いつがいいでしょうか。

Konteksto “pakikinig – pagpapaliwanag”: A magtatanong (～んですか) → B sasagot (～んです) na bumubuo ng natural na daloy ng impormasyon.
Negatibo/nakaraang anyo: 来こなかったんです, 静しずかじゃなかったんです, 学生がくせいだったんです.
Sa email sa trabaho, ang pagbubukas gamit ang ～んですが ay maaaring masyadong kolokyal; isaalang-alang ang ～のですが.

Maling pag-uugnay pagkatapos ng N/Adj-na: 学生がくせいんです × → 学生がくせいなんです 〇; 便利べんりんです × → 便利べんりなんです 〇.
Ang paggamit ng ～んだ sa mga nakatataas → bastos. Piliin ang ～んです/～のです.
Ang labis na paggamit ng ～んですが sa pormal na teksto → palitan ng ～のですが/～しかし.
Nalilito sa tungkulin kumpara sa ～から: Ang ～んです ay binibigyang-diin ang “paliwanag”, hindi lamang simpleng pag-uugnay sanhi–bunga.