～とみると – The moment (someone) sees…

1. Cấu trúc cơ bản

Mẫu	Cấu tạo	Ví dụ cấu trúc	Ý nghĩa lõi
～とみると	Clause (普通ふつう形けい) + とみると、Clause 2	安やすいとみると、すぐに買かってしまう。	“Hễ thấy/nhận ra là… thì lập tức…”
Danh từ	N + とみると	チャンスとみると、一気いっきに攻せめる。	N như tín hiệu/kích thích dẫn tới hành động nhanh
Quá khứ	V-た + とみると	警官けいかんが来きたとみると、彼かれらは逃にげ出だした。	Nhận ra sự kiện vừa xảy ra, phản ứng ngay sau

2. Ý nghĩa chính & phân tích chi tiết

Dùng khi “vừa nhận thấy/đánh giá là X” thì “ngay lập tức/định kỳ” xảy ra hành động Y. Nhấn mạnh phản xạ nhanh hoặc thói quen.
Chủ thể ở vế sau thường là người khác/đối tượng được mô tả; người nói kể lại tình huống có tính kể chuyện.
Có thể diễn đạt tính quy luật: “Hễ thấy X là Y” (thói quen). Cũng dùng cho một lần cụ thể (khiến ngạc nhiên).

3. Ví dụ minh họa

兄あにはセールとみると、大量たいりょうに買かい込こむ。
Anh tôi hễ thấy có giảm giá là mua rất nhiều.
子こどもは先生せんせいがいないとみると、途端とたんに騒さわぎ出だした。
Bọn trẻ vừa thấy không có cô giáo là ồn ào ngay.
猫ねこはドアが少すこし開ひらいたとみると、さっと外そとへ出でた。
Con mèo thấy cửa hé là phóng ra ngoài liền.
敵てきは我々われわれが疲つかれているとみると、一気いっきに攻せめてきた。
Kẻ địch thấy ta mệt là ào ạt tấn công.
彼かれはチャンスとみると、すぐ連絡れんらくしてくる。
Hễ thấy cơ hội là anh ta liên hệ ngay.

4. Cách dùng & sắc thái

Sắc thái kể chuyện, miêu tả phản ứng nhanh, có chút bất ngờ hoặc định hình thói quen.
Không tự nhiên nếu theo sau là mệnh lệnh/ý chí người nói trực tiếp (hãy/đi nào…). Thích hợp để miêu tả, không phải để yêu cầu.
Thường đi với từ gợi “tín hiệu”: チャンス、セール、隙ひま、警官けいかんの姿すがた、雨雲あまぐも…

5. So sánh & phân biệt & mẫu tương tự

Mẫu	Ý nghĩa	Khác biệt	Ví dụ ngắn
～とみると	Vừa nhận ra X thì Y	Nhấn mạnh đánh giá/nhận thấy rồi phản ứng	安やすいとみると買かう。
～や否いなや	Vừa… thì ngay	Trang trọng, mang nghĩa thời điểm tức thì	着つくや否いなや連絡れんらくした。
～かと思おもうと	Vừa thấy/đang nghĩ thì…	Kể việc nối tiếp nhanh, thường bất ngờ	降ふり出だしたかと思おもうと止やんだ。
～たとたん(に)	Ngay sau khi	Nhấn mạnh thời điểm; không có sắc thái “đánh giá”	立たち上あがったとたん、倒たおれた。
～と見みるや	Vừa thấy là…	Văn viết/kiểu cách hơn ～とみると	好機こうきと見みるや動うごいた。

6. Ghi chú mở rộng

Dùng quá khứ để kể sự kiện một lần: ～たとみると、～た。
Vế trước có thể là đánh giá chủ quan của đối tượng trong câu: 敵てきは我々われわれが弱よわいとみると…
Dễ đi cùng trạng ngữ chỉ ngay-lập-tức: すぐ／途端とたんに／一気いっきに／さっと…

7. Biến thể & cụm cố định

チャンスとみると／隙ひまとみると／安やすいとみると
～とみるや (biến thể văn viết)
V-た + とみると、すぐ～／途端とたんに～

8. Lỗi thường gặp & bẫy JLPT

Dùng để ra lệnh/khuyên trực tiếp ở vế sau → không tự nhiên: × 安やすいとみると、買かいましょう！
Nhầm với ～たとたん: ～とみると có sắc thái “nhận định rồi phản ứng”, không chỉ thuần mốc thời gian.
Dùng cho cảm xúc nội tâm thuần túy khó quan sát → không hợp: × 悲かなしいとみると、泣ないた (nên dùng ～とたん nếu là thời điểm).

Giả định – tình huống